Wat is ondervoeding?

‘Ondervoed zijn’ betekent dat je een tekort hebt aan energie, eiwitten of andere voedingsstoffen. In tegenstelling tot wat velen denken, kunnen zowel mensen met ondergewicht als overgewicht met ondervoeding te maken krijgen.

Het spreekt voor zich dat mensen die te weinig eten niet voldoende voedingsstoffen opnemen. Dit kan diverse oorzaken hebben: verminderde eetlust ten gevolge van een behandeling, gebitsproblemen, zich niet goed in zijn/haar veel voelen, eenzaamheid, …

Ook mensen die te eenzijdig eten, zullen op termijn een tekort aan bepaalde voedingsstoffen ontwikkelen. Denk bijvoorbeeld aan iemand die dagelijks amper groenten eet maar wel heel wat zoetigheid verorbert.

Hoe kan je zien of iemand ondervoed is?

Ondervoeding ‘zien’ of zelf opmerken, is moeilijk. Een diëtist(e) kan dit wel opsporen door screenings, de zogenaamde nutritional assessments. In extreme gevallen kan met een bloedonderzoek aangetoond worden dat een lichaam katabool is. Katabool betekent eigenlijk afbraak, het tegenovergestelde van anabool, wat opbouw betekent. Bij ondervoeding kan je dit bekijken als de afbraak van lichaamsweefsels zoals spierweefsel omdat er niet voldoende energieleverende voedingstoffen via de voeding worden opgenomen.

Gevolgen van ondervoeding

Ondervoeding kent helaas heel wat ernstige gevolgen. Denk bijvoorbeeld aan fysieke gevolgen zoals het verlies van spiermassa en spierkracht, een verminderde weerstand, een verhoogd risico op complicaties na een operatie, … maar ook:

• Een vertraagd herstelproces: herstellen na een operatie, wonden die moeten genezen, …: voor al deze processen hebben we eiwitten nodig. Lees hier meer over het postoperatief gebruik van Multi-Start.
• Een vicieuze cirkel voor het welzijn: mensen die zich niet goed in hun vel voelen, gaan mogelijks minder of ongezonder eten. Hier loert ondervoeding dan om de hoek. Ook ondervoeding zelf heeft een negatieve impact op ons welzijn of ‘geluksgevoel’, waardoor men al snel in een vicieuze cirkel terechtkomt.

Energie en eiwitten om ondervoeding te voorkomen en te bestrijden

Om ondervoeding tegen te gaan, moet je voldoende energie en eiwitten opnemen. Maar wat is ‘voldoende’? Helaas is er op deze vraag geen kant-en-klaar antwoord. De energie- en eiwitbehoeften zijn afhankelijk van verschillende factoren zoals leeftijd, geslacht, activiteit en onderliggende aandoeningen. Daarom zijn ze dus per patiënt anders. Algemeen genomen, heeft een gezonde volwassene 15 energieprocent eiwitten nodig.

Daarnaast is het belangrijk voldoende eiwitten van hoge kwaliteit op te nemen:

• Eiwitten van hoge kwaliteit bevatten alle essentiële aminozuren die je lichaam nodig heeft maar zelf niet kan aanmaken. Deze vind je, onder meer, terug in plattekaas en melkpoeder. Dat is meteen de reden waarom wij deze ingrediënten toevoegen aan Tops Multi-Start.
• Eiwitten van lage kwaliteit zijn vaak van plantaardige oorsprong. Door deze te combineren met eiwitten van hoge kwaliteit, kunnen deze wel gebruikt worden in de strijd tegen ondervoeding.

Meer weten over de inschakeling van Multi-Start bij ondervoeding? Lees dan hier verder.

Auteur: Kim Geys, diëtiste

Slikproblemen zijn een bekend verschijnsel bij spierziekten (o.a. MS, Parkinson, ALS, Huntington), en komen zowel bij kinderen als bij volwassenen voor. De mate waarin men getroffen wordt door slik- en kauwproblemen hangt af van de ziekte en verschilt sterk van persoon tot persoon. De ene persoon wordt er nauwelijks door gehinderd en de andere net heel veel.

Beginnende slikproblemen worden vaak niet meteen herkend. De mens past zich immers onbewust aan zijn mogelijkheden aan. De maaltijd kan bijvoorbeeld langer duren, het lukt niet meer om te praten terwijl men een hap voeding in de mond heeft of men hoest regelmatig tijdens het eten. Als het slikprobleem toeneemt, kan men beroep doen op een logopedist, die zal onderzoeken of slikken nog veilig is. Vaak gebeurt dit in samenwerking met de NKO-arts, die de slikbeweging in beeld kan brengen (FEES onderzoek). Tot slot kan de diëtist hulp bieden bij het aanpassen van de voeding door een correcte calorieberekening te maken, afhankelijk van de ernst van de problematiek.

Slikproblemen dienen zo snel mogelijk behandeld te worden aangezien het op termijn kan leiden tot andere ernstige problemen zoals luchtweginfecties, verslikken, longontstekingen en/of ondervoeding.

In mijn praktijk als zelfstandig logopediste adviseer ik de TOPS Multi-Start maaltijden bij patiënten die te kampen hebben met gewichtsverlies en een vertraagde slikwerking zoals bij de ziekte van Parkinson, ALS en Huntington. Door het gebruik van de maaltijden merk ik bij mijn patiënten op korte termijn een gewichtsstabilisatie en bij sommige personen zelfs na enkele maanden een gewichtstoename. De personen zelf ervaren de TOPS Multi-Start maaltijden als vers en smeuïg.

 

Auteur: Ann Boeckx, logopediste